Leestijd: 4 minuten
1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet vervangt al dan niet deels meerdere wetten. Inmiddels zijn we alweer in 2025 aanbeland en is het voor veel mensen nog onbekend wat voor betekenis ETFAL heeft in het kader van de Omgevingswet. In deze blog vertellen wij jou meer over wat ETFAL is.
Inhoudsopgave
Wat is er veranderd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet?
Zoals in een eerdere blog van ons beschreven vervangt de Omgevingswet al dan niet deels meerdere wetten. Denk daarbij aan de Wet ruimtelijke ordening, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, Wet geurhinder en veehouderij, Wet geluidhinder, Wet bodembescherming, de Crisis- en herstelwet en meer. Ook worden er diverse wetten deels opgenomen in de Omgevingswet zoals delen van de Erfgoedwet en Wet milieubeheer.
Hoe verhoudt de inwerkingtreding van de Omgevingswet zich met ETFAL?
Wat belangrijk is om te weten is wat de afkorting ETFAL inhoudt. ETFAL is de afkorting voor ‘’evenwichtige toedeling van functies aan locaties’’ binnen het ruimtelijk domein. Daarmee is het de opvolger van de vroegere term ‘’goede ruimtelijke ordening’’. Bij het wijzigen van het omgevingsplan (vroeger: bestemmingsplan) of een zogeheten ‘’afwijkingsvergunning’’ moet je aantoonbaar maken dat er in de nieuwe, gewenste situatie sprake is van een ‘’evenwichtige toedeling van functies aan locaties’’. Voorheen dus een ‘’goede ruimtelijke ordening’’.
Het aantoonbaar maken van dat er in de nieuwe, gewenste situatie sprake is van een ‘’evenwichtige toedeling van functies aan locaties’’ doe je vaak middels een BOPA-motivering. Dat is een document waarin je onder andere beschrijft dat in de nieuwe, gewenste situatie voldaan wordt aan een ETFAL. Dat gebaseerd op onder andere geldend beleid, wet- en regelgeving. Onderdelen welke in een dergelijke BOPA-motivering die aan bod komen zijn stedenbouw, landschap, bodemgesteldheid, geur, geluid, verkeers- en parkeersituatie, ecologie en stikstof. Meer daarover lees je in onze andere blog dat gaat over de BOPA-motivering.
Wat houdt ETFAL concreet in?
Waar voorheen bij een ‘’goede ruimtelijk ordening’’ alleen de ruimtelijke aspecten werden meegewogen zoals stedenbouw, bodemgesteldheid, geur, geluid, ecologie et cetera en dat aan deze aspecten kon worden voldaan (lees: aan diens wet- en regelgeving) beoogt ETFAL een bredere rol in te nemen. Naast de ruimtelijke aspecten spelen ook aspecten zoals gezondheid, economie, voorzieningen in de omgeving en participatie een (grotere) rol.
Met andere woorden: het afwegings- en toetsingskader van het bevoegd gezag is breder geworden bij de beoordeling van een project. En dat geldt dan voor projecten welke niet passend zijn binnen de huidig planologisch kaders en waarvoor je dus een wijziging van het omgevingsplan of ‘’afwijkingsvergunningsprocedure’’ voor moet doorlopen (BOPA).
Uiteraard hangt het per project af hoe diep en uiteengezet hetgeen gemotiveerd moet worden. Een aanbouw bij een woning behoeft een minder diepgaande analyse en uiteenzetting van een ‘’evenwichtige toedeling van functies aan locaties’’ dan een nieuwbouwproject zoals een bedrijventerreinontwikkeling of de nieuwvestiging van een agrarisch bedrijf.
In de praktijk blijkt tot op heden dat deze bredere scope vrij gelijk opgaat met zijn voorganger. Een ‘’evenwichtige toedeling van functies aan locaties’’ lijkt in de uitvoer (bij het opstellen van het product BOPA-motivering) qua inhoud nog veel op de vroegere ruimtelijke onderbouwing waarin je een ‘’goede ruimtelijke ordening’’ aantoonde. Maar er zijn ook zeker zaken gewijzigd. Zoals bijvoorbeeld de wettelijke grondslagen en wet- en regelgeving.
De praktijk leert ons dat op het moment van schrijven van deze blog de bredere scope van een ETFAL in de uitvoer en afweging nagenoeg gelijk opgaat aan zijn voorganger een ‘’goede ruimtelijke ordening’’. Een aspect zoals gezondheid werd voor 1 januari 2024 ook al in bepaalde mate meegenomen in de afweging. Toetsingsaspecten zoals geur, geluid, (fijn)stof, spuitvrije zones (zone vrij van gebruik van gewasbeschermingsmiddelen) waren er voor 1 januari 2024 ook al. Alleen kunnen deze aspecten in de afweging wel breder zijn. Een instantie als de GGD adviseert aan het bevoegd gezag bijvoorbeeld grotere richtafstanden voor bijvoorbeeld spuitvrije zones dan het bevoegd gezag zelf aanhoudt. Met andere woorden: de afweging is breder geworden en er is meer ruimte in de afweging om een standpunt in te nemen.
Deze bredere afweging geeft aan de andere kant bezwaar- en beroepsmakers ook weer meer handvaten om tot een gegronde beroepsgronden te komen.
Conclusie wat is ETFAL
Heb je plannen die afwijken van de regels van het omgevingsplan? Dan zul je moeten aantonen dat er in de nieuwe, gewenste situatie sprake is van ETFAL. CADDESK kan jou daarbij ondersteunen door bijvoorbeeld het opstellen van een BOPA-motivering waarin we de ETFAL onderbouwen bij jouw aanvraag zoals de wijziging van het omgevingsplan of de zogeheten ‘’afwijkingsvergunning’’. Wij kunnen ook het gehele traject begeleiden van voorbereiding tot omgevingsvergunningsaanvraag! Contact met ons opnemen kan middels dit formulier.
Jorrit Zeldenrust
18 april 2025